Przepisy
Szukaj przepisu
Zaloguj
← Wszystkie przepisy
Chleb na zakwasie
Źródło przepisu i zdjęć:
aniagotuje.pl ↗
Dodano
18.11.2026
Zmieniono
18.11.2026
Pieczywo
Kroki
W jednej misce umieść razem: 200 gramów zakwasu żytniego lub pszennej o konsystencji budyniu (zakwas ma być dojrzały, aktywny, dokarmiony kila godzin wcześniej); 380 ml najzwyklejszej, lekko tylko ciepłej wody (może być przestudzona, przegotowana, filtrowana lub pitna kranówka); 600 gramów mąki pszennej chlebowej typ 680. Soli jeszcze nie dodajemy.
Całość wymieszaj i wyrabiaj chwilę (wystarczy kilka minut ręcznie lub mikserem z hakami do ciasta drożdżowego), tylko do dokładnego połączenia wszystkich składników na jednolite, gęste, ale nie zwarte ciasto chlebowe (konsystencja nie powinna pozwolić na to by, już na tym etapie można było uformować nieodkształcający się bochenek). Jeśli Twoje ciasto jest zdecydowanie zbyt gęste, to dolej więcej wody i raz jeszcze je wymieszaj.
Wyrobione ciasto przykryj ściereczką lub przezroczystą folią spożywczą i odstaw na bok, na około godzinę. Zajdzie wówczas proces autolizy, który ma na celu rozłożenie skrobi zawartych w mące na mniejsze cząsteczki (poprzez wchłanianie wody i procesy enzymatyczne w wyniku kontrolowanej fermentacji). Proces ten jest niezbędny do przygotowania chleba na zakwasie, ponieważ rozłożone składniki mąki (węglowodany i białka) są następnie przekształcane w procesie fermentacji i ulegają rozkładowi na mniejsze cząsteczki.
Po tym czasie do miski z ciastem wsyp płaską łyżeczkę soli (lub więcej), a następnie rozpocznij proces dłuższego wyrabiania ciasta. Ciasto wyłóż wówczas na zmoczony wodą blat kuchenny i wyrabiaj mokrymi dłońmi zakładając ciasto na siebie (dłoni nie maczasz jednak kilka razy w wodzie, tylko raz, na początku). Możesz to robić dowolnie, byle nie rwać ciasta na kawałki. Proces ten powinien trwać około 15-20 minut.
Prawidłowo, długo wyrabiane ciasto chlebowe powinno przestać się kleić (może jeszcze odrobinę). Ciasto powinno zachować też uformowany kształt. Może się lekko rozchodzić na boki, jednak nie powinno się rozpływać.
Jeśli Twoje ciasto nadal się klei, to cierpliwie wyrabiaj je dalej, już wyłącznie ręcznie. Na tym etapie nie podsypujemy ciasta mąką, by przestało się kleić. Blat i dłonie mają być lekko mokre, by nie przywarły do ciasta. Ciasto masz powoli i długo wyrabiać.
Pora na dłuższe wyrastanie. Ciasto na chleb przekładam ponownie do miski, którą przykrywam przezroczystą folią spożywczą lub ewentualnie ściereczką bawełnianą. Miskę z ciastem odkładam do wyrastania na 4, do 5 godzin zimą (gdy w domu jest chłodniej i temperatura wynosi około 20 stopni) lub na 3 do 4 godzin latem (gdy w domu jest cieplej i temperatura przekracza 22 stopnie). Miskę z ciastem trzymam na blacie kuchennym.
Po tym czasie ciasto chlebowe powinno mocno urosnąć. Różnicę widać u mnie, gdy porówna się miskę z ciastem, gdzie na zdjęciu łapię w dłoń odrobinę wyrobionego ciasta. Jeśli Twoje ciasto na chleb nie wyrosło tak dobrze, lub wyrosło bardzo mało (być może to kwestia np. młodego zakwasu), to nie pomijaj etapu wyrastania nocnego. Jeśli zaś ciasto na chleb wyrosło "jak szalone", a planujesz pominąć wyrastanie nocne, to możesz to zrobić.
Po wyrastaniu czas na formowanie bochenka. Uformowany bochenek najlepiej jest umieścić w specjalnym koszyczku do wyrastania chleba (okrągły lub podłużny). Sprawdzi się jednak dowolny koszyczek pleciony lub drewniana, czy gliniana miska. Albo koszyczek tylko obficie obsypujesz od środka zwykłą, dowolną mąką np. pszenną, albo najpierw wyściełasz go ściereczką bawełnianą lub muślinową i dopiero tę ściereczkę obsypujesz mąką.
Tak więc wyrośnięte ciasto ostrożnie przełóż na oprószony mąką blat. Przy formowaniu chleba nie ugniataj już ciasta, by pozostało maksymalnie napowietrzone. Powoli i uważnie zakładaj ciasto na siebie tak, by uformować je w zgrabną kulę, czy też w formie zbliżonej do kształtu jajka. Formowanie bochenka może trwać kilka minut lub dłużej (u mnie trwa to od 5-10 minut). To zależy od tego, czy masz ciasto luźniejsze, które wymaga dłuższej pracy, czy bardziej jędrne. Uformowany bochenek umieść w koszyczku. Chleb od góry obficie oprósz mąką. Koszyczek z bochenkiem przykryj przezroczystą folią spożywczą lub ewentualnie ściereczką bawełnianą, jeśli chleb nie będzie odkładany na noc do lodówki.
I teraz - albo odkładasz koszyczek z chlebem na noc do lodówki (proces retardacji), który powinien trwać około 6-10 godzin, albo też koszyczek odkładasz na blat na około godzinę i po tym czasie pieczesz chleb (o tym będzie dalej).
Jeśli chleb w koszyczku spędził noc w lodówce, to odłóż go na blat kuchenny, na około godzinę. W tym czasie zacznij nagrzewać piekarnik. W piekarniku (na kratce z wyposażenia umieszczonej o piętro lub dwa niżej niż na środkowej półce) umieść też i nagrzewaj naczynie, w którym będziesz piec chleb. Wybrane naczynie powinno mieć przykrywkę, którą również nagrzewasz. Ja kładę naczynie, a obok przykrywkę. U mnie jest to zwykła, szklana brytfanka do zapiekania (naczynie o wymiarach 20 x 30 cm i wysokości 10 cm). Możesz sięgnąć po garnek z przykrywką, który można umieszczać w piecu lub też po formę żeliwną do wypieku chleba. Ważne jest to, by porządnie nagrzać komorę pieca, a w niej i naczynie do upieczenia chleba.
Zatem piekarnik nagrzewam do 240 stopni (może być i 250 stopni, ale u mnie przy 240 stopniach już bardzo mocno się nagrzewa) z opcją pieczenia góra/dół lub 230 stopni z termoobiegiem.
Przygotuj podkładkę pod gorące garnki oraz porządne rękawice kuchenne. Gdy piekarnik i naczynie są już mocno nagrzane, to sprawnie ale super ostrożnie otwórz drzwi pieca i wyjmij nagrzane naczynie. Zamknij piekarnik, by ciepło nie uciekało. Ciasto przełóż sprawnie na otwartą dłoń i od razu umieść w nagrzanym naczyniu (spodem do góry). Miałam okrągły koszyczek, ale podłużną formę, ale chlebek potrzebował tylko niewielkiego dopasowania do szklanego naczynia. Przed pieczeniem można jeszcze ponacinać górę chleba. Nie musi to być specjalny skalpel do nacinania wypieków. Wystarczy ostry nóż, który przed nacinaniem chleba należy zamoczyć w wodzie. Wówczas ciasto chlebowe kroi się, a nie ciągnie.
Jak najszybciej umieść gorącą formę z chlebem w piecu. Przykryj naczynie nagrzaną przykrywką i zamknij piekarnik. Chleb piecz tak około 30 minut. Powinien po tym czasie pięknie wyrosnąć i zacząć się rumienić. Załóż rękawice. Otwórz piekarnik i zdejmij przykrywkę (lub też wcześniej jeśli chleb urośnie tak mocno, że dotyka góry przykrywki). Chleb piecz dalej już bez przykrywki przez ostatnie 20 minut. Jeśli po 10 minutach za mocno się rumieni, to zredukuj moc piekarnika o 20 stopni. Chleb ten jest u mnie idealnie dopieczony po około 50 minutach pieczenia (łącznie).
Wyczyść odhaczenia